"<<Perła na kamieniu>> - tak nazywają 
KAMIENIEC PODOLSKI. Na kamienistych 
zboczach, jakby z nich wyrastając wznoszą 
się potężne ściany i wieże starego 
miasta, w którym przyroda oraz talent 
architektów stworzyły niepowtarzalny 
widok, gdzie kościół i minaret turecki, 
ratusz oraz cerkiew prawosławna stoją 
obok siebie, gdzie każdy kamień 
przechowuje w sobie odgłosy historii"

 Aleksandr Rasszczupkin - Kamieniec Podolski

Twierdza w Kamieńcu Podolskim w końcu 
XVw. stała się ostatnią zaporą przed atakiem 
tureckim. Na początku XVIw.na jej utrzymanie 
przeznaczano sumy należne papieżowi 
Juliuszowi II z tytułu świętopietrza. Jedna z  
baszt nosiła dlatego nazwę Julka.  Mury Starego 
Zamku najeżono 12 wieżami ibasztami m.in. 
Lacką, Kołpak, Tęczyńską. Na początku XVII 
wieku wzniesiono przy dawnej kamiennej 
twierdzy tzw. Nowy Zamek, lepiej dostosowany 
do nowożytnych prawideł sztuki wojennej. W tym 
stuleciu trzykrotnie atakowali twierdzę Turcy: w 
1621, 1633 i 1672 roku.  Dopiero za tym trzecim 
razem twierdza i miasto skapitulowały i 
rozpoczęła się 27-letnia okupacja turecka. 
Traktat Karłowicki w 1699r. zwrócił te ziemie 
Rzeczpospolitej. W XVIIIw. twierdza pełniła 
głównie funkcje więzienia  stanu. Działo się tak 
także po zagarnięciu Podola przez Rosję w II 
Rozbiorze Rzeczpospolitej w 1793r. 

Obronę miasta stanowiły również dwie bramy - 
Polska na północy i Ruska na południu. Brama 
Polska (Lacka) była samodzielną budowlą obroną 
wyposażoną w pięć baszt. Od Bramy Polskiej była 
przerzucona przez rzekę kryta murowana galeria, 
opatrzona strzelnicami i na obu końcach 
wzmocniona bastionami. Były tu też śluzy 
umożliwiające spiętrzenie wód Smotrycza. Również 
Brama Ruska przecinała dolinę Smotrycza tak, by 
uniemożliwić dostęp do miasta. Stanowiła ona rodzaj 
samodzielnej warowni z czterema basztami oraz 
murowaną zaporą kamienną.

Katedra i biskupstwo  istnieją w Kamieńcu od końca 
XIVw. z kilkoma przerwami. W czasie nawały tureckiej 
(1672-1699) kościół katedralny zamieniono na główny 
meczet muzułmański. Od strony zachodniejpobudowano 
minaret o wysokości 36,5m. Wszystko co było w kościele 
Turcy zniszczyli. Wywieźli również poza granice miasta 
kości ludzi, którzy byli pochowani na cmentarzu obok 
świątyni. Po przywróceniu Podola Polsce  konsekrowano 
meczet ponownie na katedrę. W 1756r. ustawiono na 
minarecie 4,5 metrową figurę Matki Bożej, stojącej na 
kuli ziemskiej i księżycu, błogosławiącej miasto i kraj. W 
1866r. dekretem cara diecezja kamieniecka została 
zlikwidowana, a kościół katedralny stał się kościołem 
parafialnym. Diecezja w Kamieńcu istniała jeszcze w 
latach 1918-20. W 1945r.  kościół został zamknięty przez 
władze, a w budynku katedry mieściło się muzeum 
ateizmu. W czerwcu 1990r. zwrócono świątynię wiernym, 
a w 1991r. papież Jan Paweł II odrodził diecezję 
Kamienicko-Podolską.

Historia Kamieńca sięga w głąb 
wieków. Badania archeologiczne 
udowodniły, że twierdza została 
założona w XIIw., a miasto powstało w 
drugiej połowie XIIw. Jednakże początki
 istnienia  miasta jak i okres 
średniowiecza nadal pozostają 
niejasne. Na początku XIVw. Kamieniec
 wraz z Podolem znalazł się w niewoli 
tatarskiej, w 1362r.  przejęty przez 
Litwę, a w 1434 roku przyłączony do 
Korony.